GIS
برنامهای كه برای ورود مدیریت و تجزیه و تحلیل و نمایش اطلاعات جغرافیایی مورد استفاده قرار میگیرد.
مهمترین هدفی كه GIS دنبال میكند دستیابی به روشهای استراتژیك در بكارگیری اطلاعات جغرافیایی به منظور تقویت فرآیند تصمیمگیری و برنامهریزی در هر امری (موضوعی)است و ارزیابی و بررسی تغییرات مكانهای جغرافیایی و مراحل مختلف شرایط در طول زمان میباشد.
برخی از نرمافزارهای GIS عبارتند از:
Mapinfo-EDRISI-Arcinfo-Arcview- Small word- Mapobjects
و متداولترین این نرمافزارها Arcview میباشد مدل اصلی نمایش دادهها در GIS به صورت برداری و رستری است برخی نرمافزارها مانند Arcview برداری هستند مبنای این ساختار استفاده از خطوطی است كه در مختصات فضای ممتد به نمایش درمیآیند اساس آن به سه عنصر نقطه، خط، سطح میباشد این ساختار مناسبترین شكل نمایش عوارض است.
برخی دیگر مانند EDRISI رستری هستد این ساختار فضا را به صورت موزاییك در میآورد و برای هر عنصر فضایی یك مشخصه منحصر به فرد شناسایی میكند و متداولترین ساختار دسترسی شبكه مربعی (شطرنجی) است و در مجموع این نرمافزار مناسب كار با مسایل آماری و تحلیل است.
اما یك سیستم اطلاعات جغرافیایی منابعی باید داشته باشد و مرحله جمعآوری اطلاعات از این منابع مهمترین بخش پروژه میباشد.
منابع اطلاعاتی این سیستم، نقشهها، عكس هوایی و تصاویر ماهوارهای هستند. كه این اطلاعات به شكل قومی در میآیند و سپس اطلاعات توصیفی برای هر نقطه روی نقشه به آن اضافه میشود.
یك سیستم اطلاعات جغرافیایی اطلاعات نقشه را به صورت رقومی ذخیره میكند این ذخیره سازی با بكارگیری یك پایگاه اطلاعاتی كارتوگرافیك كه شامل ركوردهایی از توضیحات مربوط به هر عارضه كارتوگرافیك میشود صورت میگیرد. عارضه كارتوگرافیك به هر چیزی در نقشه اطلاق میشود كه بتواند اسم داشته باشد.
شاید بتوان گفت مهمترین قابلیت GIS تحلیل و توصیف است قابلیتهایی همچون 1- جستوجو 2- آمارگیری 3- تغییر مقیاس 4- میزان تفكیكپذیری 5- شبیهسازی و مدلسازی...
كاربردهای بیشماری در GIS وجود دارد در بهداشت و ایمنی امور عمرانی (ساختمانها، بناها، برنامهریزی، حملونقل)، توسعه شهری (مسكن، جمعیت، كاربری زمین، تهیه نقشه، مقررات تجاری و توسعه اقتصادی) مدیریت اجرایی، امور مالی، امور تفریحی و فرهنگی ...
نقش GIS در بسیاری از رشتهها انكارناپذیر است از آن جمله رشته برنامهریزی شهری است برنامهریزی شهری پدیدهای است پیچیده كه دادههای بسیاری به منظور تصمیمگیری دارد. از جمله مسالهای همچون Zoninq یا منطقهبندی میباشد كه با استفاده از GIS به شكل بسیار كاملتر و دقیقتر از Zoninq دست خواهیم یافت و اطلاعاتی همچون كاربری تجاری، مسكونی، اداری، ارتباطی، تراكم، جمعیت و ... كه از مسایل بسیار مهم این رشته هستند به شكل دقیقتر كاملتر و كاربردیتر قابل دسترسی خواهند بود. و برنامهریزی و تصمیمگیری را آسان تر و صحیحتر خواهد كرد. این ابزار به برنامهریزان شهری در هدایت و توسعه و مدیریت شهری كمك شایانی میكند در مدیریت عقلایی فضا و توزیع جغرافیایی بهینه منابع مشاغل فعالیتها و ... یاری میدهد.
امروزه اكثر شهرهای بزرگ دنیا با استفاده از سیستمهای اطلاعات جغرافیایی اداره میشوند به خصوص در سطح محلی آن بسیار متداول است اما با این حال كشورهای كمتر توسعه یافته چندان توجهای به این امر فكری و كمترروی GIS سرمایهگذاری میكنند.
با سلام